Dan vs Elight: Sao người Việt tức giận với sự thật và sự hài hước?

Dan Hauer, anh chàng người Mỹ đã thẳng thắn chỉ ra những lỗi phát âm của không ít các Trung tâm Anh ngữ nổi tiếng hiện nay ở Việt Nam, trong đó có Elight, hiện đang gây sóng gió dư luận trái chiều. Kênh Youtube của Dan là một kênh dạy tiếng Anh rất hài hước và hữu ích, có lẽ không chỉ với các bạn người Việt học tiếng Anh mà còn cả người nước ngoài học tiếng Việt. Thế nhưng, khi Elight bắt đầu màn xin lỗi khá quen thuộc… kiểu Việt Nam thì những lời công kích từ cộng đồng mạng dành cho Dan ngày một nặng nề. 

Kiểm Dịch xin giới thiệu với các bạn một bài phân tích về sự việc này khá thú vị. Các bạn có thể tham khảo:


Có anh giảng viên người Mỹ, tên là Dan Hauer, làm cái video clip nói về lỗi phát âm tiếng Anh sai của người Việt Nam. Cách làm rất hay: Dan mời bố mẹ từ Mỹ sang, ngồi xem 1 loạt các clip dạy tiếng Anh của một số giảng viên người Việt, không cho xem sub mà bắt phải đoán xem họ vừa nghe gì.
Kết quả là ông bà cụ người Mỹ đoán sai hầu hết các câu được nghe – các giảng viên đã phát âm tiếng Anh quá tệ.
Chốt lại cuối clip, anh chàng Dan quảng cáo rằng có 1 cái ứng dụng trên smartphone dạy phát âm tiếng Anh rất chuẩn, và các bạn nên mua cái ứng dụng đấy về mà luyện tiếng Anh.

Nghĩa là cái clip chỉ cốt gây sự chú ý, để quảng cáo bán hàng (mặc dù “hàng” ở đây là 1 sản phẩm giáo dục). Bởi thế, đầu tiên nếu tiếp cận câu chuyện theo góc độ ấy, thì Dan đã khá thành công, bởi vì đoạn clip thu hút tới hơn 2,6 triệu lượt xem. Tuy nhiên, đây không phải lần đầu tiên Dan Hauer trêu chọc lỗi phát âm tiếng Anh của người Việt, trên kênh Youtube của anh có hẳn mục “Chỉnh lỗi tiếng Anh”, với rất nhiều video clip về chủ đề này.

Câu chuyện chỉ trích lỗi phát âm của Dan chỉ nóng lên, khi mà vài giảng viên bị lấy ra làm dẫn chứng trong clip, lên mạng xin lỗi. Một cô gái ngồi khóc sướt mướt vì “không thể nào hoàn hảo như các bạn kỳ vọng”. Một cô khác, xin phép học viên dùng giọng Nghệ An, rồi dành phần lớn thời gian để nói về tuổi thơ nghèo khó cùng nỗ lực vươn lên của bản thân. Cả 2 cô đều rơi nước mắt, thậm chí khóc đến nghẹn ngào trong clip, và nhắc đi nhắc lại câu xin lỗi.

Xem clip của Dan Hauer, người ta thấy một sự thông minh, hóm hỉnh, hoàn toàn không ác ý. Còn xem clip của 2 nữ giảng viên, người ta thấy câu chuyện đã đi theo một chiều hướng hoàn toàn khác, bi lụy, tổn thương, nặng nề… Tôi không hiểu chuyện gì đã khiến các cô gái trẻ tiếp cận câu chuyện của Dan Hauer theo cách ấy? Hệ quả của những bộ phim dramma dài tập chiếu nhan nhản ở khắp mọi nơi chăng?

Tương truyền, Pyotr Đại đế – người đã thay đổi triệt để bộ mặt của nước Nga thế kỷ 17 – đã đi vòng quanh Châu Âu để học hỏi. Thời kỳ đó, nước Nga vẫn là quốc gia chậm phát triển so với Tây Âu về mọi mặt. Bước vào các quán ăn, vua Pyotr xấu hổ khi thấy người Nga bị gọi là “bọn lợn”, vì thói ăn uống nhồm nhoàm, nhậu nhẹt say xỉn và vệ sinh cá nhân bẩn thỉu, hôi hám. Sau khi lên ngôi năm 1721, sắc lệnh đầu tiên của Pyotr là dân Nga phải thay đổi trang phục gọn gàng, râu tóc không được để dài, và khi ăn cấm phát ra tiếng. Câu chuyện nhỏ đó lý giải vì sao các chính sách cải cách nước Nga dưới thời Pyotr Đại đế đều rất thực tế, triệt để.

Gần hơn 2 thập kỷ trước, khi Bá Dương viết cuốn “Người Trung Quốc xấu xí”, đã gọi văn hóa Trung Quốc là cái vại tương. Ông ví văn hóa như dòng sông chảy đi, còn những trầm tích, gồm cả rác rến cặn bã, thì ngày một dày lên, và đến lúc nào đó sẽ làm nghẽn cả dòng sông. Những xấu xí đó, như một vại tương lên men, mùi vô cùng khó ngửi. 
“Người Trung Quốc xấu xí” là một quả bom ngay khi nó được xuất bản rộng rãi ở Trung Quốc (Bá Dương sống ở Đài Loan), và cho đến nay, sau hàng chục năm, vẫn liên tục được tái bản.

Người Trung Quốc chia làm 2 phe, một nửa ủng hộ cái nhìn phê phán trực diện của Bá Dương, cho đó là liều thuốc đắng để giã tật. Nửa kia cho rằng Bá Dương chỉ nhìn thấy phần xấu xí tiêu cực, mà không thấy cái hay cái đẹp của văn hóa Trung Quốc, một tác phẩm như vậy chỉ làm người đọc thấy yếu nhược, xấu hổ chứ không tiếp động lực cho họ.

Nỗi e ngại về suy sụp khi bị chỉ trích này, hóa ra là đúng, đã đúng với những cô giảng viên tiếng Anh trong clip của Dan Hauer. Người Việt học tiếng Anh rất khó, do thói quen phát âm của 2 ngôn ngữ cơ bản có quá nhiều khác biệt. Những lỗi mà 2 giảng viên gặp phải, cũng là lỗi của nhiều người Việt khác khi học tiếng Anh. Tất nhiên, khi là giảng viên, thì lỗi đó khó chấp nhận hơn.

Nhưng tại sao lại phải khóc, tại sao phải viện dẫn cả giọng địa phương quê hương bản quán ra, chỉ vì một sự trêu đùa hoàn toàn không ác ý (thậm chí còn có giá trị xây dựng cao)?

Các bạn đã quá tập trung vào việc một kỹ năng (tức là cái tôi cá nhân của các bạn) bị đánh giá thấp. Mà các bạn quên rằng, trình độ và đẳng cấp giáo dục của các bạn hoàn toàn không thể bị coi nhẹ chỉ qua một kỹ năng còn yếu. Nhưng khi các bạn khóc lóc và xin lỗi, thì đó mới là lúc cho thấy, thực sự bản lĩnh của các bạn còn phải hoàn thiện rất nhiều.

Nếu có thấy xấu hổ gì chăng qua việc này, thì tôi thấy xấu hổ vì có những đồng bào nhạy cảm đến thế, thiếu hài hước đến thế. Và tôi hiểu vì sao những người nước ngoài như Dan Hauer, hay vài năm trước là chàng Dâu Tây (Joe Ruelle), thu hút giới trẻ Việt Nam đến vậy. Đơn giản, họ hài hước, và họ tự tin.

Facebooker Phạm Gia Hiền


About


'Dan vs Elight: Sao người Việt tức giận với sự thật và sự hài hước?' has no comments

Be the first to comment this post!

Would you like to share your thoughts?

Your email address will not be published.

@COPYRIGHT KIỂM DỊCH. ALL RIGHTS RESERVED.